Meymunçiçəyi virusu “çiçəkkimilər” qrupuna aiddir. Dünyanın dörd ağır karantin infeksiyasından biri olan “təbii çiçək” də bu qrupa aiddir. Lakin meymunçiçəyinin ağırlıq dərəcəsi onunla müqayisə edilə bilməz. Hazırda ikinci əvvəlkilərdən təhlükəlidir.
Bu sözləri axar.az-a həkim, tibb üzrə elmlər doktoru Adil Qeybulla meymunçiçəyi xəstəliyi ilə bağlı yaranan vəziyyəti şərh edərkən deyib.
Onun sözlərinə görə, xəstəlik təmas vasitəsi ilə yayılır və tibbi müalicəsi yoxdur:
“Afrikada konkret epidemioloji ocağın peyda olması səbəbindən ÜST tərəfindən fövqalədə hal kimi qiymətləndirilib. Düzgün dəyərləndirmədir. Yəni bu, bütün imkanların və ictimai səhiyyənin səfərbərliyini nəzərdə tutur. Xəstəlik çox ağır əlamətlərlə başlayır. 3 həftəyə kimi inkubasiya dövrü var. Yüksək hərarət, halsızlıq, bel-əzələ, baş ağrıları, dəridə içi maye ilə dolu ağ və sarı qabarların yaranması ilə xarakterizə olunur. İmmun sistemi zəif olanlarda ölümlə də nəticələnə bilər. Xəstəliyin seroloji testi yoxdur. Diaqnostikada xeyli çətinliklər var. Təbii çiçəyə aid antiviral dərmanlar da yoxdur. Vaksin var. Bəzən də peyvəndlərin hazırlanıb yayılması ilə xəstəliyin yayılması arasında fərq olduğuna görə, bəzən vaksinasiya da vaxtında effekt vermir. Hər şey vaxtında tədbir görməkdən asılıdır”.
Həkimin sözlərinə görə, bu xəstəlik ciddi fəsadlar yaratmadan təbdir görülməlidir:
“Narahat olmağımıza əsas var. Ciddi yanaşmalıyıq. Hər kəs məsuliyyətli olmalıdır. Ciddi karantin tədbirləri görülməlidir. Epidemik ocaqlar olan yerə giriş-çıxış ciddi nəzarət altında olmaldır. Hospitalizasiya dərhal həyata keçirilməldir. Ayrıca xəstəxanalar olmaldır. Çünki xəstəlik təmas vasitəsi ilə yayılır. Bu, intensiv də yayıla bilər. Çünki insanlar daima bir-biri ilə təmasdadılar. Sərhəddə, ölkəyə keçən şəxslər ciddi nəzarətə alınmalıdır. Xəstəliyin vaxtında lokallaşdırılması üçün bütün tədbirlər görməliyik”.
Soyuqdəymə zamanı bir çox insan burun axıntısından, boğaz ağrısından və digər narahatlıqlardan tez qurtulmaq üçün xalq təbabəti üsullarına müraciət edir. Lakin uşaqlıqdan eşitdiyimiz və illərdir istifadə etdiyimiz bəzi üsullar sağalmağa kömək etmək əvəzinə, vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.
Arıqlamaq istəyənlərin, xüsusilə də qarın nahiyəsindəki artıq piylərdən şikayət edənlərin marağına səbəb olan sadə resept mövcuddur. Cəmi 5 inqrediyentdən hazırlanan qatıq qarışımı ara yemək kimi qidalanma rasionuna daxil edilə bilər.
Payızda tez yorulmaq, üşümək və davamlı şirniyyat yemək istəyi bəzən sadəcə gün işığının azalması ilə deyil, sağlamlıq problemləri ilə də bağlı ola bilər.
Beynəlxalq tədqiqat ultra emal olunmuş qidaların qəbulu ilə bağırsaq xərçəngi riski arasında ümumi əlaqə aşkar etməsə də, bəzi qida qruplarının fərqli təsirlərlə əlaqəli olduğunu üzə çıxarıb.
Armud həm dadlı, həm də qida dəyəri yüksək olan meyvələrdən biridir. Tərkibində lif, vitamin və minerallar olduğu üçün sağlamlığa bir sıra faydaları var.
Yatmazdan əvvəl serial izləmək və ya audiokitab dinləmək əvəzinə yağışın, dəniz dalğalarının, meşənin və ya çəmənliyin səslərini dinləmək həm yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdıra, həm də insanın emosional vəziyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.
Kardioloq xəbərdarlıq edir ki, həddindən artıq isti və rütubətli hava ürəyin iş yükünü artıraraq infarkt riskini yüksəldə bilər. Xüsusilə yaşlı insanlar, xroniki xəstəliyi olanlar və ürək dərmanları qəbul edən şəxslər yay aylarında daha ehtiyatlı olmalıdırlar.
Britaniyalı ümumi praktika həkimi Əmir Xan əlavə xərc tələb etməyən, lakin fiziki və psixi sağlamlığı yaxşılaşdıra bilən beş səhər vərdişini sadalayıb.