Bəzən böyüklərdə və uşaqlarda dodaqların kənarlarında dərinin və selikli qişasının tamlığı pozulur və kiçik xoralar əmələ gəlir.
Bunun səbəbi itihabdır. Bu iltihabı dərinin və selikli qişalarının üzərində daim yaşayan mikroorqanizmlər törədir. Bu mikroorqanizmlərin arasında: bakterilər (əksər hallarda streptokokk), göbələk, viruslar (əksər hallarda herpes).
Adi vəziyyətdə bu mikroorqanizmlər iltihab yaratmır - immun sistemimiz bizi onların mənfi təsirindən etibarlı şəkildə qoruyur. Lakin insanın immun sistemi müxtəlif səbəblərə görə (xəstəlik, stress, soyuqlama, vitamin çatışmazlığı və s.) zəiflədikdə, belə çatlar əmələ gələ bilər.
Çatların səbəbləri arasında:
- hipovitaminoz (vitaminlərin çatışmazlığı). Xüsusilə B2 vitaminin çatışmazlığı bu pozulmaya səbəb olur.
- kariyes, diş protezləri, breketlər
- gigiyena qaydalarına əməl etməməsi
- bəzi dərman preparatların uzun müddət ərzində qəbulu (antibiotiklər, hormonlar, şişəleyhinə preparatlar və s.)
- bəzi xəstəliklər - dəmirdefisitli anemiya (qanazlığı), mədə-bağırsaq sistemi xəstəlikləri, şəkərli diabet.
Dodaq kənarlarında çatlar ciddi xəstəlik olmasa da kosmetik defekt yaradır, insan danışanda, qida qəbul edəndə, güləndə əziyyət çəkir. Belə çatları müalicə etmək lazımdır.
Müalicə zamanı pozulmaya səbəb olan mikroorqanizmdən asılı olaraq yerli vasitə kimi müxtəlif məlhəmlər istifadə olunur - virusəleyhinə, göbələkəleyhinə, antibakterial. Belə preparatları yalnız həkim təyin edə bilər. Həmçinin insana ümumimöhkəmləndirici vasitələr (vitaminlər, immuniteti möhkəmləndirən vasitələr) təyin olunur.
Çatlar zamanı xalq təbabəti üsullarından da istifadə oluna bilər - çay ağacı yağı, çaytikanı yağı, aloe və kalanxoe kimi müalicəvi bitkilərin şirəsi zədələnmiş dərinin üzərinə çəkilir.
Soyuqdəymə zamanı bir çox insan burun axıntısından, boğaz ağrısından və digər narahatlıqlardan tez qurtulmaq üçün xalq təbabəti üsullarına müraciət edir. Lakin uşaqlıqdan eşitdiyimiz və illərdir istifadə etdiyimiz bəzi üsullar sağalmağa kömək etmək əvəzinə, vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.
Arıqlamaq istəyənlərin, xüsusilə də qarın nahiyəsindəki artıq piylərdən şikayət edənlərin marağına səbəb olan sadə resept mövcuddur. Cəmi 5 inqrediyentdən hazırlanan qatıq qarışımı ara yemək kimi qidalanma rasionuna daxil edilə bilər.
Payızda tez yorulmaq, üşümək və davamlı şirniyyat yemək istəyi bəzən sadəcə gün işığının azalması ilə deyil, sağlamlıq problemləri ilə də bağlı ola bilər.
Beynəlxalq tədqiqat ultra emal olunmuş qidaların qəbulu ilə bağırsaq xərçəngi riski arasında ümumi əlaqə aşkar etməsə də, bəzi qida qruplarının fərqli təsirlərlə əlaqəli olduğunu üzə çıxarıb.
Armud həm dadlı, həm də qida dəyəri yüksək olan meyvələrdən biridir. Tərkibində lif, vitamin və minerallar olduğu üçün sağlamlığa bir sıra faydaları var.
Yatmazdan əvvəl serial izləmək və ya audiokitab dinləmək əvəzinə yağışın, dəniz dalğalarının, meşənin və ya çəmənliyin səslərini dinləmək həm yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdıra, həm də insanın emosional vəziyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.
Kardioloq xəbərdarlıq edir ki, həddindən artıq isti və rütubətli hava ürəyin iş yükünü artıraraq infarkt riskini yüksəldə bilər. Xüsusilə yaşlı insanlar, xroniki xəstəliyi olanlar və ürək dərmanları qəbul edən şəxslər yay aylarında daha ehtiyatlı olmalıdırlar.
Britaniyalı ümumi praktika həkimi Əmir Xan əlavə xərc tələb etməyən, lakin fiziki və psixi sağlamlığı yaxşılaşdıra bilən beş səhər vərdişini sadalayıb.